Materialy pochodza z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl : Materialy pochodza z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie tresci i zasoby edukacyjne publikowane na lamach Portalu www.szkolnictwo.pl moga byc wykorzystywane przez jego Uzytkowników wylacznie w zakresie wlasnego uzytku osobistego oraz do uzytku w szkolach podczas zajec dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesylanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych tresci do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik mozna dowolnie modernizowac na potrzeby wlasne oraz do wykorzystania w szkolach podczas zajec dydaktycznych.
Tkanka miesniowa : Tkanka miesniowa
Podzial tkanki miesniowej w zaleznosci od budowy i lokalizacji w organizmie : Podzial tkanki miesniowej w zaleznosci od budowy i lokalizacji w organizmie
Tkanka miesniowa : Tkanka miesniowa Podstawowa wlasnoscia tkanki miesniowej jest jej zdolnosc do aktywnego kurczenia sie. Komórki miesniowe ze wzgledu na swa dlugosc nazywane sa zazwyczaj wlóknami miesniowymi i stanowia podstawowa jednostke czynnosciowa kazdego miesnia. Wysoka efektywnosc ruchu w miesniach jest mozliwa dzieki scislemu ulozeniu wlókien miesniowych, pomiedzy którymi nie ma istoty miedzykomórkowej.
Slide 5 : W cytoplazmie wlókien miesniowych stwierdzono obecnosc bialek kurczliwych, które tworza tzw. filamenty - „minipaleczki”(1,2). Filamenty zorganizowane sa w jednostki wyzszego rzedu – miofibryle (3) (wlókienka kurczliwe), które tworza z kolei peczki miofybryli (4).
Wyrózniamy dwa rodzaje filamentów:
- aktynowe (cienkie), w sklad których wchodzi bialko aktyna (1)
- miozynowe (grube), w sklad których wchodzi bialko miozyna (2)
Oba wymienione bialka biora udzial w skurczu miesni
Slide 6 : Model wyjasniajacy molekularny mechanizm skracania sie miofybryli zaklada, ze w czasie skurczu miofibryli filamenty cienkie – aktynowe (2), wsuwaja sie miedzy filamenty grube – miozynowe (1) – „slizgaja sie’. Jezeli skróca sie wszystkie miofibryle, to efektywnie skurczy sie cala komórka, a jesli skurcza sie wszystkie lub czesc komórek w miesniu to jego dlugosc takze zmaleje.
Tkanka miesniowa poprzecznie prazkowana szkieletowa : Tkanka miesniowa poprzecznie prazkowana szkieletowa Buduje aktywna czesc ukladu ruchu, czyli miesnie szkieletowe.
Wlókna tej tkanki przypominaja wydluzone walce, które ulozone sa w miesniu równolegle do siebie co zwieksza sile skurczu. Splaszczone jadra komórkowe (1), których liczba moze dochodzic do kilkuset w jednym wlóknie, polozone sa peryferycznie, co dodatkowo zwieksza efektywnosc skurczów. Skurcz miesni szkieletowych jest zalezny od naszej woli.
Slide 8 : We wlóknach miesniowych uklad filamentów cienkich i grubych jest bardzo regularny – zebrane sa w peczki, w których elementy zachodza czesciowo na siebie. Pod mikroskopem odzwierciedleniem tej regularnosci jest charakterystyczne poprzeczne prazkowanie.
Obserwacja mikroskopowa i badania biochemiczne wykazaly, ze prazki jasne (1), zawieraja fibryle aktynowe, a w prazkach ciemnych (2) najwiecej jest fibryli miozynowych.
Tkanka miesniowa poprzecznie prazkowana – obraz mikroskopowy : Tkanka miesniowa poprzecznie prazkowana – obraz mikroskopowy
Tkanka miesniowa gladka : Tkanka miesniowa gladka Nie spelnia funkcji lokomotorycznych, ale wspóltworzy sciany narzadów wewnetrznych: przewodu pokarmowego, naczyn krwionosnych, limfatycznych i narzadów moczowo – plciowych, wystepuje tez w skórze i przewodach wyprowadzajacych duzych gruczolów. Miesnie gladkie charakteryzuja sie mala szybkoscia i sila skurczu. Sa natomiast odporne na znuzenie, ich skurcz jest niezalezny od naszej woli.
Tkanka miesniowa gladka : Tkanka miesniowa gladka Tkanka miesniowa gladka zbudowana jest z jednojadrzastych komórek wrzecionowatego ksztaltu - miocytów. Jadro polozone jest centralnie. Ilosc bialek kurczliwych w cytoplazmie jest jednak kilkakrotnie mniejsza niz we wlóknach poprzecznie prazkowanych, ich ulozenie takze nie jest regularne stad brak prazkowania.
Tkanka miesniowa gladka – obraz mikroskopowy : Tkanka miesniowa gladka – obraz mikroskopowy
Tkanka poprzecznie prazkowana serca : Tkanka poprzecznie prazkowana serca Zbudowana jest z wlókien majacych jedno, rzadko dwa, zwykle centralnie polozone, jadro komórkowe (1). Wlókna sa widlasto rozgalezione. Laczace sie ze soba komórki miesniowe tworza przestrzenna siec, w której skurcz elementów prowadzi do zmniejszenie objetosci jam serca. Wlókna sa silnie ukrwione, wykazuja poprzeczne prazkowanie, ale ulozenie miofibryli jest inne niz w miesniach szkieletowych. Skurcz jest niezalezny od naszej woli. 1
Tkanka poprzecznie prazkowana serca : Tkanka poprzecznie prazkowana serca Zakonczenia komórek miesnia sercowego polaczone sa krazkami wstawowymi (dyskami interkalarnymi, wstawkami). Kazda wstawka (1) stanowi rodzaj zlacza (styku) szczelinowego, w którym dwie sasiadujace komórki nieznacznie na siebie zachodza. Ten typ polaczenia ma ogromne znaczenie fizjologiczne, gdyz stwarza jedynie niewielki opór przemieszczajacemu sie impulsowi. Dzieki temu cala masa wlókien miesniowych w przedsionku lub komorze serca kurczy sie jak jedna gigantyczna komórka. 1
Tkanka poprzecznie prazkowana serca – obraz mikroskopowy : Tkanka poprzecznie prazkowana serca – obraz mikroskopowy
Tkanka miesniowa porównanie : Tkanka miesniowa porównanie Tkanka miesniowa gladka
Tkanka miesniowa
poprzecznie prazkowana
Tkanka miesniowa poprzecznie
prazkowana serca
Slide 17 :
Literatura: : Literatura: Lewinski W. i inni, 2006. Biologia 1. Operon, Gdynia
Lewinski W, 2001. Biologia 2. Operon, Rumia
Villee i inni, 1996. Biologia. Multico, Warszawa
Wisniewski H, 1998. Biologia. Agmen, Warszawa